Er loopt een mannetje over een lijn. Meer is het eigenlijk niet. Geen decor. Geen spectaculaire animatie. Geen digitale effecten. Alleen een witte lijn en een klein driftig Italiaans mannetje met een enorme neus.
La Linea.
Wie hem ooit zag, vergeet hem niet. Hij wandelt monter over zijn lijn totdat die ineens ophoudt. Hij remt, kijkt naar het probleem en begint onmiddellijk luidkeels verhaal te halen bij zijn maker. Wat hij precies zegt, weet niemand.
Het klinkt Italiaans, soms een beetje Milanees, maar is vooral een heerlijke stroom van gemopper, verontwaardiging en temperament. Dan verschijnt van boven een echte hand met een potlood. Een paar strepen, een brug, een trap of een deur — en La Linea kan weer verder. Tot het volgende probleem.
De eenvoud was het ambacht
La Linea werd eind jaren zestig bedacht door de Italiaanse animator Osvaldo Cavandoli. Het figuurtje verscheen vanaf 1969 in Carosello, een razend populair Italiaans televisieprogramma waarin reclame en entertainment werden gecombineerd. Oorspronkelijk maakte Cavandoli zijn mannetje voor pannenfabrikant Lagostina.
Maar het figuurtje werd veel groter dan de reclame waarvoor het was bedacht. La Linea groeide uit tot een internationale animatieklassieker. En dat met vrijwel niets. Cavandoli was geen tekenaar die weinig tekende omdat hij niet méér kon. Hij had toen al tientallen jaren ervaring als tekenaar en animator.
De eenvoud was geen gebrek aan techniek.
De eenvoud wás de techniek.
Een neus, twee benen, een lijn en de fantastische stem van acteur Carlo Bonomi waren genoeg om een compleet karakter neer te zetten. Bonomi sprak geen echte taal, maar een soort Italiaanse klankenbrij. Toch begreep iedereen hem.
Boosheid hoeft blijkbaar niet ondertiteld te worden.
Ruzie met God
Het geniale zit voor mij ook in de relatie tussen La Linea en zijn maker. Cavandoli verstopt zich namelijk niet. Als zijn mannetje in de problemen raakt, verschijnt gewoon de hand van de tekenaar in beeld. La Linea kijkt omhoog en begint tegen hem te foeteren. Eigenlijk kijkt hij naar zijn God. En die heeft een potlood.
Dat maakt de filmpjes bijna filosofisch. La Linea weet nooit wat er verderop komt. De wereld bestaat alleen zolang de lijn doorloopt. Een meter verder kan een muur verschijnen, een gat, een hond of een ravijn.
Net als bij ons, eigenlijk. Alleen kunnen wij niet naar boven schreeuwen dat iemand het even opnieuw moet tekenen.
Eén lijn tegenover miljarden pixels
La Linea is juist daarom vandaag weer zo leuk om te bekijken.
We leven in een tijd waarin we met AI in seconden complete werelden kunnen maken. Alles kan groter, realistischer, spectaculairder en perfecter. En dan komt daar dat kleine Italiaanse mannetje uit 1969 aanwandelen. Op één lijn. Geen rendering. Geen special effects. Geen prompt. Alleen een goed idee.
Cavandoli laat zien dat creativiteit niet begint bij wat je allemaal kunt toevoegen, maar bij wat je durft weg te laten. En als het dan toch misgaat? Naar boven kijken. Een potje onverstaanbaar Italiaans vloeken. En hopen dat ergens een potlood verschijnt…
