Er zijn van die vragen die je jezelf best wat vaker mag stellen. Zoals: “Wat zou Nonna hiervan vinden?”

Niet omdat iedere Italiaanse grootmoeder automatisch de waarheid in pacht heeft, maar omdat ze vaak een verrassend eenvoudige kijk op eten had. Een tomatensaus bestaat uit tomaten. Een gelato smaakt naar aardbei, citroen of chocolade. Brood maak je van meel, water, gist en geduld. Meer niet.

Zet daar eens een willekeurig supermarktproduct naast. Grote kans dat de ingrediëntenlijst langer is dan het recept zelf.

Steeds meer onderzoek laat zien dat we in het Westen een groot deel van onze calorieën halen uit ultrabewerkte voeding (Ultra Processed Foods, of UPF’s). Producten die vaak zijn samengesteld uit ingrediënten die je thuis nauwelijks in de keukenkast hebt staan: emulgatoren, verdikkingsmiddelen, stabilisatoren, smaakversterkers en andere toevoegingen die vooral bedoeld zijn om producten langer houdbaar, goedkoper of aantrekkelijker te maken.

Dat betekent niet dat je nu alles zelf moet gaan maken. Maar misschien kunnen we wel iets leren van de Italiaanse keuken: eenvoud is vaak de kortste weg naar smaak.

De saus van Nonna

Loop eens langs het schap met pastasauzen. Sommige potten bevatten meer dan twintig ingrediënten. Terwijl een goede Italiaanse tomatensaus eigenlijk begint met een ui, een teentje knoflook, een fles passata of tomaten uit blik, een scheut olijfolie en wat basilicum. Laat het een kwartiertje rustig pruttelen en de keuken ruikt alsof je in Umbrië bent beland.

Nonna zou zeggen: “De tijd doet het meeste werk.”

Gelato zonder scheikundedoos

Heb je bananen die nét iets te rijp zijn? Gooi ze niet weg. Snijd ze in stukjes, vries ze in en blender ze met een eetlepel pure cacao. Voeg eventueel een lepel yoghurt of pindakaas toe voor extra romigheid. Het resultaat? Verrassend goed chocolade-ijs. Zonder een halve alinea aan ingrediënten.

Brood zoals brood bedoeld is

Zelf bagels maken klinkt ingewikkeld, maar dat valt reuze mee. Zelfrijzend bakmeel en Griekse yoghurt zijn voldoende voor een verrassend lekkere bagel. Even de oven of airfryer in en je hebt vers brood zonder allerlei toevoegingen die je vaak in kant-en-klare varianten tegenkomt.

Een sausje in één minuut

Ook een roerbaksaus hoeft niet uit een knijpfles te komen. Meng sojasaus, sesamolie, een beetje honing en verse knoflook. Klaar. Vier ingrediënten. Meer heeft smaak soms niet nodig.

Snacken? Doe het Italiaans

Italianen lijken een geheim te kennen: niet ieder moment van de dag hoeft gevuld te worden met eten. Maar als je toch trek hebt, maak dan eens verse popcorn. Gewoon maïskorrels in een pan met een klein beetje olijfolie en een snufje zout.

Of rooster een handje amandelen. Of… wacht gewoon tot de volgende maaltijd. Dat is misschien wel de meest mediterrane snack van allemaal.

Haverrepen uit eigen keuken

Wie het schap met muesli- en eiwitrepen bekijkt, krijgt soms het idee dat je een scheikundeboek leest. Terwijl havermout, noten, zaden en een geprakte banaan samen al een heerlijke haverreep vormen. Lekker, voedzaam en een mooie manier om restjes uit de voorraadkast op te maken.

Nonna’s limonata

Geen felgekleurde frisdrank, maar een karaf op tafel. Pers vier biologische citroenen uit, voeg een liter bruisend water toe, een paar blaadjes verse munt en eventueel een theelepel honing. Even koud laten worden en je hebt een drankje dat naar zomer smaakt.

Precies zoals een Italiaanse middag hoort te smaken.

En de wijn?

Bij een eenvoudige maaltijd past een eerlijke wijn.

Steeds meer wijnmakers kiezen voor natural wines: wijnen waarbij zo min mogelijk wordt ingegrepen tijdens het wijnmaken. Er bestaat geen officiële definitie, maar veel van deze producenten werken biologisch of biodynamisch, gebruiken natuurlijke gisten en voegen zo weinig mogelijk extra stoffen toe.

Een leuke tip: kijk eens verder dan het mooie etiket. Sinds enkele jaren zijn wijnproducenten in Europa verplicht om de ingrediënten en voedingsinformatie beschikbaar te maken, meestal via een QR-code op de fles.

Zie je vooral druiven en een klein beetje sulfiet? Dan zit je meestal goed.

Een frisse Vermentino, een minerale Soave, een elegante Frappato uit Sicilië of een klassieke Barbera d’Alba vormen prachtige begeleiders van een eenvoudige maaltijd.

Want ook hier geldt: hoe minder kunstgrepen, hoe meer karakter.

Minder perfect, meer echt

Voedingswetenschapper Benoit Chassaing van het Institut Pasteur geeft een eenvoudige vuistregel: hoe korter de ingrediëntenlijst, hoe kleiner de kans dat een product ultrabewerkt is.

Ook Sarah Berry, hoogleraar voedingswetenschappen aan King’s College London, adviseert vooral producten te kiezen die nog lijken op waar ze oorspronkelijk vandaan komen.

De grootste les die Italië ons kan leren: niet dat alles beter is ten zuiden van de Alpen, maar dat goed eten zelden ingewikkeld hoeft te zijn.

Dus de volgende keer dat je in de supermarkt een verpakking omdraait en na regel twaalf nog steeds geen idee hebt wat je leest, stel jezelf dan gewoon één vraag.

Wat zou Nonna hiervan vinden? Waarschijnlijk glimlacht ze, schenkt nog wat olijfolie over de pasta, vult je glas bij en zegt:

“Mangia. Maar wel echt eten.”

Foto header via iStock, predits: Carlos Pintau

Bronnen

• Melissa Hogenboom, “Six Easy Swaps to Help You Avoid Ultra-Processed Foods”, BBC Future, augustus 2026.
• Benoit Chassaing, Institut Pasteur (onderzoek naar ultrabewerkte voeding en darmgezondheid).
• Sarah Berry, Professor of Nutritional Sciences, King’s College London.
• Europese Commissie, regelgeving inzake etikettering van wijn en digitale ingrediënteninformatie (QR-code).