Loop eens wat vaker met je blik omhoog door de straat. Je zult zien hoeveel balkons er zijn, elk met een eigen karakter. Groot of klein, strak of overwoekerd met planten, zorgvuldig gestyled of juist heerlijk rommelig. Balkons zijn kleine podia aan de gevel, waar het dagelijks leven zich in alle openheid afspeelt.
Sommige balkons zijn zelfs wereldberoemd. Denk aan het balkonnetje in Verona waar Romeo en Julia elkaar de liefde verklaarden. Of aan de jaarlijkse balkonscène van onze koninklijke familie, die zwaaiend het volk begroet. De paus laat zich met Kerstmis en Pasen vanaf zijn balkon zien, en ook de twee chagrijnige heren uit The Muppets, Statler en Waldorf, maakten van hun balkon een iconisch decor. En wie kent niet die foto van een jonge Marilyn Monroe op het balkon van het Ambassador Hotel in New York? Een balkon kan zomaar geschiedenis worden.
Balkon of toch iets anders?
Niet alles wat op een balkon lijkt, ís ook een balkon. Architectuur kent verrassend veel varianten.
Terrassen liggen bovenop een gebouw, terwijl balkons aan de gevel hangen of door zuilen worden ondersteund. Denk aan het terras op Lenins mausoleum in Moskou, vanwaar ooit de elite het publiek toesprak.
Franse balkons zijn eigenlijk elegante illusies: hoge ramen tot aan de vloer, met een reling ervoor. Je kunt ze openen voor frisse lucht, maar er echt op staan gaat niet en toch voelt het als een balkon.
Loggia’s zijn open galerijen die vaak in het gebouw zijn opgenomen of er los naast staan. Je vindt ze veel bij kloosters: beschut tegen zon en regen, stil en bijna meditatief. De loggia van het Palazzo Ducale in Venetië is daar een prachtig voorbeeld van. En in Florence staat de Mercato Nuovo, een losstaande loggia die in de zestiende eeuw werd gebouwd voor de handel in zijde en luxegoederen een soort openlucht-Bijenkorf avant la lettre.
Overdekt en ontspannen
De portico, afkomstig uit de klassieke Griekse bouwkunst, is een overdekt looppad dat naar een ingang leidt — denk aan tempels met rijen zuilen die je als vanzelf naar binnen begeleiden.
En dan is er nog de veranda. Vooral in het zuiden van de Verenigde Staten zie je ze volop: brede overkappingen met schommelstoelen, perfect om buiten te zitten ondanks zon of regen. Een plek waar de tijd net iets langzamer lijkt te gaan.
Illusies en groen geluk
Ook bestaat het trompe-l’oeil balkon: een balkon dat helemaal niet echt is, maar zo levensecht op een muur is geschilderd dat je bijna verwacht iemand te zien verschijnen. Een speelse architectonische grap voor wie goed kijkt.
Ondertussen vergroenen balkons in rap tempo. In steden verschijnen steeds meer mini-tuinen, en soms zelfs complete verticale bossen, zoals in Milaan, waar balkons samen een levend ecosysteem vormen vol struiken en bomen. Een kleine oase, hoog boven de straat.
Voorjaarsmoment
Een balkon is bij uitstek een plek om even stil te vallen. Cappuccino in de hand, een boek of krant erbij, wat kruiden of plantjes om je heen en gewoon kijken naar de wereld die voorbijtrekt. Zet een fijn nummer van Marc Depulse, Westbalkon) op, leun achterover en laat de lente rustig binnenkomen.
Foto header via iStock, credits: Dovapi
